آفتاب آذربایجان

1- هامی میز بیلیریک کی تورکجه یازماق دا چوخلو ایشکالیمیز واردی . عرب حرف لرینده بو ظرفیت یوخدو کی تورکجه کیمین دیلی کی سس نظریندن دونیانین ان کامیل دیلی دیر ، اؤزونه آلسین . آما بیز هر دلیله ده اولسا مجبور اولموشوق عرب حروف ایله ایشه یک . آذربایجان تورکجه سی فونوتیکی دیل دیر ، یانی تامان دیل لری اونون حروف ایله یازماق اولار اما برعکسی اولا بیلمز .
2 - من بو تاپیک ده ایسته میرم تورکجه قواعدینه گؤره یازام . تکجه املا مساله سی بحث اولونور . بحث ده کی نه عرض ائله ییم ، چوخلو بو کی او قواعدی کی بیز اؤز درگی میزده ایشله دیریک یازیرام کی ائله بو فروم دا دا رعایت اولسا ، یازیب اوخوماقیمیز راحت اولار .
3 - بیرده کی ایشکال اولسا باغیشلایین ، منیم تخصصوم بو دئییل ،تکجه اؤز باشاردیغیمی یازیرام . بیر آز دؤزسز من یازیب گلن پست لار دا تقدیم ائده جه یم .

اوجور کی بیلیرسیز بیزیم یازمادا ، ایلک ایشکال سس لرین یازیلماسیندا دیر . بیزیم سس لر عرب دیلینده یوخدو ، اونا گؤره عرف الیفباسی ایله ده یازا بیلمیریک . آما بیر پارا ساده قاعده لری بیلسک ائله مک اولار ساده یازیب ، دوز اوخویاق .
تورکجه ده 9 سس واردی :
آ – A – آتا - Ata
ه – Ə – اردبیل - Ərdəbil
ئ – E – بئل - Bel
ی – İ – ایت - İt
ی – I – ایلدیریم - Ildırım
و – O – اود - Od
ؤ – Ö – سؤز - Söz
و – U – اوزون - Uzun
و – Ü – اوزوم – Üzüm

A کی معلومدور . اولده گلنده ( آ ) ، سوندا ( ا ) یازیلار .

Ə اولده گلنده ( ا ) ، آخیرده ( ه ) ، آرادا گلنده چوخ وقت یازیلماز . یازیلاندا دا ( ه ) یازیلار . تکجه او زامان کی اوخویان ایشتیباها دوشه بیلر ، بونو یازاریق . گره ک یازماقیندا چوخ ایسراف ائله مه یک :
ار = Ər
درزی = Dərzi
وردنه = Vərdənə
گله جک = Gələcək

E سسین بیر حمزه ایله گؤسترمک اولار ( ئ ) .

İ – I سس لرین بیر جور ( ی ) شکلینده یازیریق . سونرا کی قاعده لرله بیلمک اولار هانچی سی هاردا اوخونار .

Ö سسین بیر حمزه ایله گؤسترمک اولار ( ؤ ) .

O – U – Ü بو اوچ سسی بیر جور ( و ) شکلینده یازیریق . سونرا کی قاعده لرله بیلمک اولار هانچی سی هاردا اوخونار .

ایلک قاعده : قالین – اینجه سس لر
اوسته یازیلان سس لرده قیرمیز لار قالین ، یاشیل لار اینجه دیلر . تورکجه ده هئچ کلمه تاپا بیلمه سیز کی اینجه ایله قالین سس بیر یئرده گلسین . بیر کلمه ده تامام سس لر یا اینجه اولا یبلر یا قالین :
آیلیق ( Aylıq ) بو کلمه ده ایلک سس آ دیر ( قالین ) اوندا بیلمک اولار کی ایکینجی سس ( ی ) I اولا بیلر ، İ اولانماز .
دؤزوم ( Dözüm) بوردا ایلک سس ( ؤ ) اینجه دیر ، پس معلوم دور کی ایکینجی سس اینجه اولا بیلر . پس ( و ) تکجه Ü اولوب ، U یوخسا O اولا بیلمز .

ایکینجی قاعده : سسلرین بیر بیریسینین دالیسیندا گلمه یی
تورکجه ده هر سس دن سونرا معلوم دور نه سس لر گله بیلر . بونلارا باخین :
A : A – I
Ə : Ə – İ
E : Ə – E
İ : İ – Ə
I : A – I
O : U – A – I
Ö : Ü – Ə – İ
U : U – A – I
Ü : Ü – Ə – İ

بو قاعده ساده دیر ، یاردیم وئرر کلمه لری ان دوز اوخوماق اولسون . سیز ایلک سسی گؤرمک هامان ایکیمجی سسی حدس وورا بیلرسیز .

اوچونجو قاعده : تکجه اولده گلن سس لر
بو اوچ سس تکجه اولده گله بیلررر : E – O – Ö
بودا ایشیزی ان چوخ راحت ائدیر . بو سسلردن خیالیز راحت اولسون کی تکجه کلمه نین اولینده گله بیلرلر .

نتیجه :
1 – تورکجه کلمه لرده لازیمدیر Ə سسین دن سونرا تامام سس لر یازیلسینلار ، اونلاری اونودمایاق . Ə سسی ده هر واقت لازیم اولسا یازیلا بیلر .
2 – سسلرین دوز اوخوماقی بو اوچ قاعده له مومکوندور .
3 – باشقا دیللردن گلن کلمه لری اولا بیلدیک جه گره ک بو قاعده لره سالاق ، آما ائله یه بیلر اولماسین .
4 – بونلاری ذهنه وئرمک اوچون چوخلو تمرین ایسته ییر .

oqədər özünü yorma
neçə ildir bu sorunu həl etməyə çalışırlar bir yerə çatmırlar elə bundan sonra da çatmayacaqlar
istisiz rahat olasız
1-elə hərflərlə yazın ki yazıldıqları kimi oxonsunlar
2-siz Ərəb əlifbasilə elə yazdığız kimi yazın biz bala-bala sizin hankı dildə yazdığınızı öyrənərik

[/align]

tashkolar ediram sizdan
bizim moshkolomiz imlada bodi ke gechdik zamanlarda azarilar dilari kril dan dondi latina vali biz iran da majboran arabi horoflardan estifade edirokh hata keybordi ke ishladorokh chokhli horoflari azariya yokhdi .
azaridilinda haraka lar ki vardi masalan : a - e - o galak kalmalarda goyola ki ona galak faqat latin horoflardan estifada olona chokhli taasofliyam ki goymollar oz dilimizda yazakh okhiyakh
yashasin azarbayjan

البته بو یازی آذری یه گؤره دئییل ! آذربایجان تورکجه سینه گؤره دی . بیر ده کی اصلن او تای دا نه جور یازیلیر یازیلسین ، بیز گرک اؤز واریمیزا اؤلچ - بیلچ ائله یک .

البته عزیز دوستوم؛ حتماً بیلیرسیز کی ائلیه بیلرسیز "کی بورد"دا آذربایجان تورکجه سینین حرفلرینی، آشاغیداکی یولدان اضافه ائلیه سیز:
control panel
regional and language options
languages
text services and input languages

بوردا بیر آز بو قونونو آچیقلاماق ایستردیم. ایللر اؤنجدن هرکس تورکجه ایچین عرب الفباسینین اویغون اولمادیغینی بیلیردی.اونا گؤره تاریخ بویو تورکلر چئشیدلی الفبالار ایشلتمکله بو سورونو حل ائتمک ایچین چالیشدیلار. آنجاق بو ایشده باشاری الده ائده بیلمدیلر.
شرق دونیاسینین ایلک مدرن پییئس یازانی " میر فتحعلی آخوند اوغلو " ائله بو اساسدا ایلک کز اولاراق لاتین الفباسیندان یارارلانماغی اؤنری وئردی. او بو فیکری " عوثمانلی " ایمپراتورلوغونون تنظیمات دؤرونده قورولان قورولتاییندا اورتایا قویدو. او قورولتایین سونوندا تورکجه ایچین لاتین الفباسینین اویغون اولدوغونا هر کس اینانسادا آشیری دینچیلر بو ایشین یئرینه قویولماسینا مانع اولدولار. الفبا دییشیکلییی تورکیه جمهوریتی قورولانا دک یاپیلمادی.
" میر فتحعلی" اؤز دوشونجه سینی " قاجار" حکومتینه ده آچیقلادی آنجاق بیر سونوج آلانمادی.
روسیه ده باش وئرن دئوریم دن سونرا باکی دا قورولان بیر قورولتایدا "آخوند اوغلو"نون فیکرلری یئنی دن اؤنه سورولدی. بو قورولتایین سونوندا دا لاتین الفباسینین تورکجه ایچین ان اویغون الفبا اولدوغونا نظر وئریلدی. آنجاق روس فاشیزمی طرفیندن لاتین الفباسی یئرینه زورلا کیریل الفباسی تورک دیللی میللتلره تحمیل ائدیلدی. بو ایشین آردینی توتان دیلچیلرده روس- تورک اولدوقلارینا باخیلمادان "سیبری"یه سورگونه گؤندریلدیلر. بئله لیکله تورکلرین آراسیندا اولان دیل بیرلییینه الفبانی آییرماقلا مانع اولماغا چالیشدیلار. تورکیه - اروپا تورکلری " لاتین" ، ایران- عراق-چین بیرده... تورکلری " عرب" قافقاز- اورتاآسیا تورکلری ایسه "کیریل" الیفباسینی ایشلتدیلر. کیریل الفباسی ایشلندنلر آراسیندا بئله الفبا بیرلیینین اؤنو آلیندی اورنک ایچین ازبکستان لا آذربایجانین قوللاندیغی الفبا بیر اولمادی. تورک بیرلیینین آدیندان بئله قورخودا اولان دونیا باشچیلاری ائله بیر سیاست ایشلددیلر کی تورک میللتلری بیر - بیری ایله ایلگیده اولا بیلمسینلر.
ایندی سیز اؤزونوز بیلیرسیز هانکی الفبانی ایشلدیرسیز ایشلدین آنجاق ائله یازین هامی اوخویا بیلسین. بئساوادلاردا !!!

تورکی یازماخ چوخ چتیندی.من تازا عضولاردانام،گل بود و به سبزه نیز آراسته شد.من 110 ام.110فقط آدیم دییرها،نقشیم د 110 دی.مواظبم هامیزدان.خانم قاسم زادی مخصوص سلامیم واردی.

110 جان خوش گلمیسن . ایناشلله کی چوخ گؤرک بیله وی بوردا .
آما بو یازیخ چون پیس یئرده یازیلیب بیرآزدان سیلینه جک !

آقا فرهاد نه ايشين وار قارداش؟ هئش بوردا بيرزاد يازيلير کي؟ ايندي داي بير نفر سؤز يازيب قوي يازسين دا نيه سيليرسن! 110 لره منيم ايرادتيم وار آمما نم يه ماشين لارين گؤرنده اکيلرم!